Dự án đường cao tốc Bến Lức – Long Thành do Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) làm chủ đầu tư, là một trong những công trình giao thông trọng điểm quốc gia, giữ vai trò kết nối vùng ĐBSCL với khu vực Đông Nam Bộ mà không phải đi qua trung tâm TP.HCM. Dự án có tổng chiều dài 57,8 km, đi qua các địa phương gồm Tây Ninh (đoạn trước đây thuộc tỉnh Long An), TP.HCM và Đồng Nai.
Tuyến đường được đầu tư theo quy mô 4 làn xe, có làn dừng khẩn cấp, vận tốc thiết kế 100 km/h. Theo quyết định điều chỉnh dự án, tổng mức đầu tư của cao tốc Bến Lức – Long Thành hiện là hơn 29.586 tỷ đồng. Nguồn vốn được huy động từ vốn vay của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA), vốn đối ứng từ ngân sách Nhà nước và phần vốn do VEC thu xếp.
Bước chuyển quan trọng đối với toàn bộ dự án của tuyến cao tốc chiến lược
Trong hệ thống các công trình thuộc dự án cao tốc Bến Lức – Long Thành, cầu Phước Khánh luôn được xem là hạng mục có yêu cầu kỹ thuật cao nhất. Với kết cấu cầu dây văng vượt sông Lòng Tàu, công trình không chỉ đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về kết cấu, độ ổn định và an toàn khai thác, mà còn bảo đảm điều kiện thông thuyền cho tuyến hàng hải huyết mạch kết nối hệ thống cảng biển khu vực phía Nam.
Việc hoàn thành toàn bộ hệ thống dây văng và chuẩn bị hợp long đã đưa công trình bước sang giai đoạn quyết định, đồng thời hoàn thiện mảnh ghép cuối cùng của tuyến cao tốc Bến Lức – Long Thành.
Theo ông Phạm Hồng Quang – Tổng Giám đốc VEC, đây không chỉ là dấu mốc kỹ thuật của riêng cầu Phước Khánh mà còn là bước chuyển quan trọng đối với toàn bộ dự án. Khi cây cầu được hợp long, tuyến cao tốc sẽ tiến rất gần mục tiêu đưa vào khai thác đồng bộ, phát huy đầy đủ vai trò của một trục giao thông chiến lược kết nối vùng.
Ý nghĩa của cầu Phước Khánh vì thế không chỉ nằm ở quy mô hay trình độ kỹ thuật của một công trình cầu dây văng hiện đại. Quan trọng hơn, đây là mắt xích cuối cùng giúp hoàn thiện tuyến cao tốc dài gần 58 km, tạo nên hành lang vận tải mới nối khu vực Tây Nam Bộ với TP.HCM, Đồng Nai, Cảng Hàng không quốc tế Long Thành và hệ thống cảng biển Cái Mép – Thị Vải mà không phải đi xuyên qua khu vực trung tâm đô thị.
“Việc hoàn thành hệ thống dây văng và chuẩn bị hợp long cầu Phước Khánh là một cột mốc rất quan trọng của dự án cao tốc Bến Lức – Long Thành. Đây không chỉ là dấu mốc kỹ thuật của riêng một cây cầu, mà còn là bước chuyển quyết định để nối thông toàn tuyến.
Cầu Phước Khánh là một trong những hạng mục phức tạp nhất của dự án, vượt sông Lòng Tàu, có yêu cầu rất cao về kỹ thuật, tổ chức thi công, kiểm soát chất lượng và an toàn. Khi cây cầu bước vào giai đoạn hợp long, có thể nói dự án đã đi qua phần khó khăn nhất về mặt kỹ thuật và đang tiến rất gần tới mục tiêu hoàn thành, đưa toàn tuyến vào khai thác.
Đối với VEC, đây là kết quả của quá trình kiên trì tháo gỡ khó khăn, tổ chức lại thi công, kiểm soát tiến độ và chất lượng sau một thời gian dự án gặp nhiều vướng mắc. Cột mốc này cũng thể hiện quyết tâm của VEC và các đơn vị tham gia trong việc hoàn thành công trình hạ tầng trọng điểm của vùng kinh tế phía Nam”, ông Quang chia sẻ.
Bên cạnh đó, trong bối cảnh hạ tầng giao thông vùng Đông Nam Bộ đang được đầu tư mạnh mẽ với hàng loạt dự án trọng điểm như Cảng Hàng không quốc tế Long Thành, Vành đai 3 TP.HCM và các tuyến cao tốc kết nối liên vùng, việc hoàn thiện cầu Phước Khánh càng khẳng định vai trò đặc biệt của cao tốc Bến Lức – Long Thành trong việc hình thành mạng lưới giao thông hiện đại, đồng bộ và liên thông.
Đặc biệt, Cảng Hàng không quốc tế Long Thành đang tiến gần thời điểm khai thác, việc hoàn thiện cao tốc Bến Lức – Long Thành sẽ góp phần hình thành mạng lưới kết nối đa phương thức giữa đường bộ, hàng hải và hàng không. Đây là yếu tố quan trọng để mở rộng không gian phát triển công nghiệp, logistics và dịch vụ của khu vực Đông Nam Bộ cũng như toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Khẳng định năng lực của nhà thầu và doanh nghiệp Việt
Cầu Phước Khánh cũng là minh chứng rõ nét cho sự trưởng thành của ngành Giao thông trong quá trình từng bước làm chủ các công trình có yêu cầu kỹ thuật đặc biệt cao. Theo lãnh đạo VEC, thi công cầu dây văng đòi hỏi trình độ tổng hợp từ thiết kế, thi công trụ tháp, lắp đặt dây văng, đúc hẫng cân bằng cho đến kiểm soát biến dạng kết cấu và bảo đảm an toàn trong suốt quá trình thi công. Với một công trình quy mô lớn như cầu Phước Khánh, các yêu cầu này càng khắt khe hơn khi phải tổ chức thi công trên luồng hàng hải quốc tế và bảo đảm tiến độ trong giai đoạn nước rút.
Thực tế triển khai cho thấy các nhà thầu trong nước đã từng bước khẳng định năng lực về tổ chức thi công, huy động nguồn lực, quản lý tiến độ và làm chủ nhiều giải pháp kỹ thuật phức tạp. Đặc biệt, Công ty Cổ phần Xây dựng Hạ tầng Bắc Trung Nam – đơn vị trực tiếp thi công hạng mục cầu trong giai đoạn nước rút – đã thể hiện năng lực điều hành công trường, phối hợp hiệu quả với chủ đầu tư và tư vấn giám sát, góp phần đưa công trình về đích đúng các mốc tiến độ quan trọng.
Không chỉ nhà thầu thi công, quá trình xây dựng cầu Phước Khánh còn ghi nhận dấu ấn của các doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trong nước. Hệ thống gối cầu của công trình được cung cấp bởi Công ty Cổ phần Cơ khí thiết bị giao thông BRC – doanh nghiệp Việt Nam đã từng bước làm chủ việc nghiên cứu, chế tạo các sản phẩm cơ khí có yêu cầu kỹ thuật cao phục vụ các dự án giao thông trọng điểm.
Theo ông Phạm Hồng Quang, những thiết bị như gối cầu, khe co giãn hay các cấu kiện cơ khí chuyên dụng tuy không phải là những hạng mục dễ nhìn thấy, nhưng lại có vai trò quyết định đối với chất lượng, tuổi thọ và an toàn khai thác của công trình.
Việc doanh nghiệp trong nước đủ năng lực sản xuất các thiết bị này không chỉ giúp chủ động nguồn cung, giảm phụ thuộc vào nhập khẩu mà còn tạo thuận lợi cho công tác bảo trì, bảo dưỡng trong suốt vòng đời công trình. Tuy nhiên, lãnh đạo VEC cũng nhấn mạnh, việc sử dụng sản phẩm trong nước phải được đặt trên nền tảng đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật, kiểm định chất lượng, năng lực sản xuất và trách nhiệm bảo hành. Khi đáp ứng được những yêu cầu đó, doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng vật tư, thiết bị cho các dự án hạ tầng quy mô lớn.
Từ thực tiễn cầu Phước Khánh có thể thấy, ngành công nghiệp cơ khí phục vụ xây dựng giao thông đang từng bước chuyển từ vai trò tham gia sang làm chủ nhiều sản phẩm kỹ thuật cao, góp phần nâng cao tính tự chủ của ngành Xây dựng trong nước; mở động lực phát triển mới cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Từ những bài học trong quá trình triển khai dự án, ông Phạm Hồng Quang cho rằng các dự án hạ tầng quy mô lớn trong giai đoạn tới cần được chuẩn bị đồng bộ hơn về cơ chế, nguồn vốn và tổ chức thực hiện; đồng thời tiếp tục nâng cao năng lực quản trị dự án, ứng dụng công nghệ trong quản lý vận hành và phát huy vai trò của các doanh nghiệp xây dựng, cơ khí trong nước.
Việc chuẩn bị hợp long cầu Phước Khánh vì vậy không chỉ đánh dấu thời điểm hoàn thiện mảnh ghép cuối cùng của cao tốc Bến Lức – Long Thành mà còn phản ánh bước tiến mới của ngành Giao thông trong hành trình làm chủ công nghệ, phát triển công nghiệp hỗ trợ và hiện thực hóa mục tiêu xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại theo định hướng của Đảng và Nhà nước.
Việc chuẩn hợp long cầu Phước Khánh là sự trưởng thành của đội ngũ kỹ sư, nhà thầu và doanh nghiệp cơ khí Việt Nam; là tiền đề để ngành Giao thông tự tin chinh phục những công trình quy mô lớn hơn trong tương lai, đóng góp vào mục tiêu xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng hiện đại, đồng bộ theo định hướng phát triển đất nước.
